Η Αντεπίθεση του Πρωινού

Η μνήμη ξανά στο κόκκαλο.
Τα ερείπια του Μίνωα σωριάζονται πάνω στα δικά μας.
Οι αντοχές στέγνωσαν.
Η νύχτα κάθεται βαριά στο στήθος.
Μισό δισκίο να πάμε παρακάτω.
Μόνοι στην παγωνιά.
Επιμηθείς σκαλίζουμε στάχτες,
στρέφουμε τις παλάμες στη χόβολη.
Ψάχνουμε πρόσωπα σε άδειες λίμνες.
Βουνά και θάλασσες μας γύρισαν την πλάτη.
Σημάδια στο δέρμα
από χάδια και μαχαίρια.
στη μάχη
και στον έρωτα.
Μα λίγο πριν σκάσει το πρωί,
το ξέρουμε.

Η Πανδώρα θα ξυπνήσει
και η ελπίδα θα ακονίσει πάλι
τη δική της αιχμή.

Βουβό Χώμα

Μιλάει, τάχα, το χώμα;
Μιλάει.
Στα λασπωμένα νύχια του παιδιού,
στη ρίζα που ρουφά τους χυμούς,
στα σκοτεινά υπόγεια ρεύματα.
Στο σκουλήκι που χαράζει
αόρατες διαδρομές,
στο ασημένιο χνάρι
που αφήνει η γλίτσα του σαλιγκαριού,
στον σπόρο που σφίγγει μέσα του ένα δάσος.
Μιλά στο βάρος του βήματος,
στο ποδοβολητό του αλόγου,
στην άγρια μυρωδιά της πρώτης σταγόνας,

στα ιερογλυφικά της βροχής,
στο κορμί που γέρνει σιγά
να βρει την κοίτη του.

Κράτα στη χούφτα σου λίγο χώμα.

Θα νιώσεις στην παλάμη σου
όλο το βάρος του κόσμου:
το τελευταίο ρίγος του θανάτου
και τον πρώτο σπασμό της ζωής.

Γυναίκα Mετανάστρια

Τη γνώρισα σε ένα μπιστρό,

με τη στολή της σερβιτόρας·
άσπρη, κολλαριστή,
δέρμα πάνω στο δέρμα της.
Είχε αέρα και χάρη·
το μαγαζί στα πόδια της.

Το απόγευμα, στον δρόμο, την είδα
να φορά τη φιλανθρωπία των άλλων·
ρούχα παλιομοδίτικα, δανεική ασχήμια,
σαν τιμωρία που σχόλασε.

Την Κυριακή, καλεσμένη στη γιορτή μου,
ήρθε πάλι με τη στολή της, όμορφη.
Την κάθισα ανάμεσα στους φίλους.
Της αρνήθηκα τους δίσκους και τα πιάτα.

Μα εκείνη στεκόταν,
ωραία και ξένη,
φορώντας τα ρούχα της δουλειάς
σε ένα τραπέζι
που δεν της ζήτησε τίποτα.

Τα σύνθετα της ποίησης

Η ποίηση είναι περιποίηση τραύματος
Η ποίηση είναι εκποίηση ταυτότητας
Η ποίηση είναι μεταποίηση τριμμένης εμπειρίας
Η ποίηση είναι προσποίηση αθωότητας
Η ποίηση είναι αποποίηση λήθης
Η ποίηση είναι παραποίηση πραγματικότητας
Η ποίηση είναι ηρωοποίηση ήττας
Η ποίηση είναι ειδοποίηση αθόρυβου ναυαγίου
Η ποίηση είναι ακινητοποίηση φθοράς
Η ποίηση είναι ενοποίηση σπαραγμάτων
Η ποίηση είναι ιδιοποίηση ξένου πόνου
Η ποίηση είναι πραγματοποίηση άρρητου
Η ποίηση είναι αποποινικοποίηση σκοταδιού
Η ποίηση είναι κρυσταλλοποίηση κενού
Η ποίηση είναι σταθεροποίηση αβύσσου
Η ποίηση είναι κωδικοποίηση λυγμού
Η ποίηση είναι θεοποίηση στιγμής
Η ποίηση είναι μυθοποίηση του τίποτα
Η ποίηση είναι αντιποίηση Θεού

κι ο ποιητής, μεταξύ ουρανού και γης,
διαχειριστής
ολόκληρου του χάους.

Η Αλήθεια Γυμνή

Μια φορά κι έναν καιρό

κάποιος πρέπει να πει τη γυμνή αλήθεια:

πως και οι λύκοι φορούν στέμμα, 

πως οι δράκοι μιλούν τη γλώσσα του νόμου, 

πως οι στάχτες στα δάση έχουν υπογραφή, 

πως οι έμποροι όπλων υπογράφουν την ειρήνη, 

πως τα σπίτια δεν γκρεμίζονται από τον άνεμο, 

πως για τα θαύματα του Ουρανού ο λογαριασμός 

κατηφορίζει, 

πως στα ψηλά δώματα δεν φτάνουν 

τα βήματα της Νέμεσης, 

πως οι καλοί δεν σώζονται πάντα, 

πως οι αδύναμοι δεν γεννήθηκαν φταίχτες, 

πως η ομορφιά είναι υπερεκτιμημένη 

κι η καλοσύνη δεν είναι πάντα αθώα, 

πως η ζωή δεν έχει happy end.

Το σπουδαιότερο: πως το τέλος 

το γράφει εκείνος 

που πληρώνει το μελάνι.

Κι ίσως τότε 

ζήσουν κι αυτοί καλά 

κι εμείς καλύτερα.

Σπίτι-σπίτι

Όσο δούλευε
η ζωή του ήταν
σπίτι-δουλειά.
Δουλειά-σπίτι.

Χτες απολύθηκε.
Η ντροπή τού έκοψε το δρόμο στη μέση.

Όταν τον ρωτούν «πώς πάει;»
η γλώσσα του αρνείται το διπλότυπο.
Του φαίνεται αλλόκοτο,
σχεδόν άσεμνο,
να πει:
Σπίτι-σπίτι.

Σπασμένο Γρανάζι

Μυρμήγκι σέρνει νεκρό έντομο.
Μέλισσα φορτώνει γύρη.
Δρυοκολάπτης τρυπάει κορμό.
Κάστορας φράζει ρέμα.

Βροχή ποτίζει γη.
Άνεμος σαρώνει σύννεφα.
Φεγγάρι τραβάει νερά.
Ήλιος λιώνει στη βάρδια.

Όλα δουλεύουν.

Ο άνεργος
σκάβει τον ίσκιο του.

Αυλαία

                                                                                                                                                Στον Στέλιο Δ.

Περίστροφο, σχοινί, μαχαίρι ή πτώση·
χάπια, ράγες, ρεύμα, γκάζι ή τιμόνι·
έχει μεγάλη πείρα ο χαμός.
Πρόχειρα, βιαστικά κάποτε και θεατρικά·
με μια ερμηνεία ζηλευτή στον ρόλο του αυτόχειρα,
ρίχνεις αυλαία ξαφνικά στο θέατρο του παραλόγου.

Πόση απόγνωση, στ’ αλήθεια,
για να αρνηθείς το ξανθό φως της ζωής,
να προσχωρήσεις στο μαύρο του θανάτου;
Χρέη που σε έπνιξαν, 

έρωτες που ρήμαξαν,
πένθη που σου τσάκισαν τη μέση,
όλα τώρα ασήμαντες λεπτομέρειες.

Και η πόλη, το αμέσως επόμενο πρωί,
θα ξυπνήσει κανονικά.
Με ή χωρίς εσένα.

Μα πιο σκληρή ποινή η διαθήκη σου.
Ισόβια καταδίκη, τύψη φριχτή,
για όσους σε αγάπησαν·
πως τάχα αβοήθητο σε άφησαν
να χάνεσαι, 

κι αθόρυβα να σβήνεις.

Στην απέξω

Δημογέροντες και κοτζαμπάσηδες,
πρόκριτοι και παπάδες.
Βασιλείς και πρίγκηπες,
αστοί των σαλονιών και τραπεζίτες.
Αυτόχθονες και ετερόχθονες,
παλατιανοί και βενιζελικοί,
εθνικόφρονες και χωροφύλακες,
ταγματασφαλίτες και δοσίλογοι,
εκσυγχρονιστές και τεχνοκράτες.
Αλγόριθμοι και αγορές,
δεδομένα και δείκτες.

Κι εμείς,
μια ζωή στην απέξω.

Η Ανάγκη

Η Ανάγκη είναι σκληρό θηλυκό.
Η μήτρα της συνέλαβε τα πάντα.
Παιδιά έρωτα ή βιασμού,
όλα δικά της.
Κρατάει το αδράχτι της γης
με χέρια γδαρμένα.
Σπρώχνει τον ήλιο.
Μαστιγώνει το αίμα σου
να κάνει κύκλο.
Όποιος μιλάει για ελευθερία
δεν έχει νιώσει ακόμη
το σκοινί της Λάχεσης στον λαιμό.
Μάζεψε τα χέρια σου.
Στάσου ακίνητος.
Πες: «εδώ τελειώνει το δικό μου αίμα».
Ο κόσμος θα συνεχίσει να γυρίζει.

Μα εσύ θα νιώσεις την ψαλιδιά
στο στήθος σου.

Μεταξύ Αμφίπολης και Αντικυθήρων .Ένα ποίημα πάνω σε ξένο στίχο

Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει
μεταξύ Αμφίπολης και Αντικυθήρων
με σημαία ευκαιρίας το αρχαίο κάλος,
μόνη αποσκευή τις ψευδαισθήσεις της
Η αρχαία σκουριά
οξειδώνει επικίνδυνα τη λαμαρίνα του σκάφους
και τα μυαλά των ανθρώπων
Σκάβουμε το λόφο
Κατεβαίνουμε στο βυθό
μια διαρκής κατάβαση στον Άδη
σε υπόγειους τάφους και θαλάσσια ναυάγια
Όλη η Ελλάδα ακουμπάει σε έναν τάφο
Είναι κι αυτός ένας τρόπος να ορίσεις τη ζωή
όταν μέσα σου έχεις πεθάνει
και τα μαλλιά των πεθαμένων στα χέρια
μοιάζουν με αλυσίδες που σε τραβούν στην άβυσσο

Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει
ανάμεσα σε ασύλητους θησαυρούς του χθες
και συλημένες ελπίδες του αύριο
τα αρχαία νομίσματα των ανασκαφών
δεν περνάνε στις αγορές του κόσμου
και στις λερές παλάμες των αρχαιοκάπηλων
βλασταίνει η οργή των νεκρών
Το αρχαϊκό μειδίαμα των κούρων
ειρωνεύεται την αφέλειά μας
ή προοικονομεί απλώς μια ετεροχρονισμένη εκδίκηση
όπως τους κοιτάζεις
και θέλεις να τους βγάλεις από τη μακαριότητα του χρόνου
και να ρωτήσεις γιατί
Μα πώς να μιλήσεις στα αγάλματα
αν δεν έχεις τη σπίθα του κεραυνού στο βλέμμα;

Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει
στις συμπληγάδες του χρόνου
χορταίνοντας τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη με τα παιδιά της
χωρίς ίχνος της αρχαίας κυδιάνειρας τρέλας
Όχι, το τρελοβάπορο του Ελύτη δεν υπάρχει πια
στις παρειές του φέρει τώρα το όνομα ΑΓ. ΩΝΙΑ*
καπεταναίοι και πλήρωμα  έχουν την ίδια φριχτή φάτσα
στη ρότα του σωφρονισμού δεμένοι...

Μάνος Στεφανάκης, Ηράκλειο 9-10-2014

Ένωση

 René Magritte, Les Amants, 1928 

Στα δεκαοκτώ αντίκρισα
το χαμόγελο της άνοιξης στο πρόσωπό σου
και παραδόθηκα.
δυο κόσμοι χωριστά που πάλεψαν να γίνουν ένας
Περιττή απόδειξη πως τα ετερώνυμα έλκονται
και στα ηλεκτρομαγνητικά
πεδία του έρωτα
Φουρτουνιασμένη θάλασσα εγώ κι εσύ στεριά
Ποθούσα το ταξίδι
ήθελες την ασφάλεια του λιμανιού.
Σε χτύπησα όπως το κύμα τα βράχια
να σε σμιλέψω
να σε φέρω στα μέτρα μου
με την αφέλεια παιδιού που αγνοεί
πως το δοχείο δίνει πάντα το σχήμα στο νερό
κι ας δείχνει αθώα ευάλωτη η στεριά
κι ας θορυβεί με παφλασμούς  το κύμα
Συμβιβασμός το τίμημα της αγάπης
μια νησίδα στη μέση του Ωκεανού
ποτισμένη από την αρμύρα του ταξιδιού
ριζωμένη βαθιά στα πετρώματα της καρδιάς
όπως το δέντρο στη γη
Δεν θα μάθουμε ποτέ ποιος είχε δίκιο
γιατί ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω
κι ο άνθρωπος είναι οι επιλογές του
που τις επιλέγει ή τον επιλέγουν
-δεν έχει σημασία-
Αντιστρέψαμε τους φυσικούς νόμους
ομώνυμα γίναμε στο αμόνι του χρόνου
που δεν απωθούνται
αλλά έλκονται
Στα σαράντα πια
αφού περάσαμε απ' τα σαράντα κύματα της αγάπης
εσύ παρέμεινες στεριά ακλόνητη
οπλισμένη με το πείσμα του βράχου
κι εγώ ντύθηκα ουρανός
χαμένος στην ασάφειά μου
κι όπως μας βλέπει κανείς από μακριά γελιέται
και θαρρεί πως είμαστε ένα
Ή μήπως δεν γελιέται;
Έτσι όπως έχουμε φορέσει ο ένας το πρόσωπο του άλλου
Έτσι όπως τα μάτια μας μιλούν χωρίς να βγει κουβέντα
Έτσι που την ψυχή μας δονούν οι ίδιοι πόθοι
έτσι που γίναμε, κατά που λέει κι ο Πλάτων,
ανδρόγυνο σωστό!

Μάνος Στεφανάκης, Ηράκλειο 25-6-2014

Προφάσεις εν αμαρτίαις

Rene Magritte  The Infinite Recognition 1963

Δεν έχεις πια την πολυτέλεια να μιλάς
Τα λόγια φαντάζουν προφάσεις εν αμαρτίαις
όταν δίπλα σου συνθλίβεται η ζωή
Ίσως και να πικραίνουν τ' αυτί περισσότερο
από την αποκρουστική  σιωπή
που ζυγιάζει υστερόβουλη
πού θα γείρει η πλάστιγγα
για να βροντοφωνάξει το ave Caesar
ή για να ψελλίσει το ουαί τοις ηττημένοις.
Έτσι είναι, φίλε μου
Ο πόλεμος ξεκινά πάντα στα λόγια
Πρώτα σου ζητούν γη και ύδωρ
κι έπειτα ακολουθούν  οι συζητήσεις
για το φρόνιμο Ναι ή το μεγάλο Όχι.
Όταν όμως ακούς από το βάθος τα άρβυλα των λεγεωνάριων
όταν φτάνουν στα αυτιά σου οι κλαγγές των όπλων
όταν μυρίζεις το αίμα των νεκρών
επιλέγεις στρατόπεδο και πολεμάς.
Δεν μιλάς
Πολεμάς.
Για αυτό σου λέω,
μη με καθυστερείς αναγκάζοντάς με να σου μιλώ
Το χρέος με καλεί σε δράση
Εσύ απλώς διάλεξε στρατόπεδο και πολέμα
Αλλιώς παραδώσου στη σιωπή των πολλών
ελπίζοντας στη γενναιοδωρία των νικητών.
Δε θα σαι δα ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος!

Μάνος Στεφανάκης 20-6-2014

Το τέλος των μύθων

"Ο μύθος κρύπτει νουν αληθείας" Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί, Εις Σάμον 

The End of Mythology, Francesc Camos

Και τώρα τι θα πούμε στα παιδιά;
Οι αρχαίοι μύθοι πέθαναν,
νέοι δεν γεννιούνται πια.
Οι ιεροφάντες τράβηξαν τα πέπλα των μύθων
τα τύλιξαν ευλαβικά σαν σάβανο στο σώμα τους
και παραδόθηκαν στα σαγόνια του χρόνου
στα γρανάζια μιας  εποχής ανελέητης,
βιομηχανικής,
μεταμοντέρνας,
ιερόδουλης
Παρέδωσαν και τα σκήπτρα τους στο hollywood
την αλήθεια τους στα παραμορφωτικά φλας
και σε τρισδιάστατα γραφικά

Κι έτσι διαθέτουμε πλέον από μύθους μόνο αστικούς
και μπύρας ίσως.
Κατανάλωση ακατάσχετου τρόμου
παραλυτική του νου και των άκρων
Ή μικρή ανάπαυλα δροσιάς
σε ένα κόσμο με πολλή ξηρασία
Και οι δυο τους ακατάλληλοι για ανηλίκους.

Απέμειναν τουλάχιστον τα παραμύθια, θα μου πεις,
με δράκους και βασιλοπούλες
και happy end
...Κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα...
-Τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις;
-Πριγκίπισσα!

Ψέμα! Ποτέ η ζωή δεν έχει happy end
Η ζωή τρέφεται με ζωή κι ελπίδες
Το πολύ πολύ να έζησαν αυτοί καλά
κι εμείς να παρηγορηθήκαμε με κλεμμένα όνειρα
ωτακουστές μιας παραμυθένιας ευτυχίας ,
επιλήσμονες μιας βιωμένης μιζέριας
δοσμένοι σε μια φευγαλέα χαύνωση,
μέχρι να μας ξυπνήσει ξανά μια άλλη απορία
ώσπου να χτυπήσουμε πάλι σε τοίχο
μέχρι να σβήσει και το τελευταίο κερί της νύχτας
ώσπου να σταματήσουν όλοι οι δείκτες.

Και τότε τι θα πούμε στα παιδιά;
Δε βλέπω άλλο να μας μένει
από τη μόνη γλώσσα που πια καταλαβαίνουμε:
"Live your myth in Greece"

Στο κάτω της γραφής, 
ας το εκλάβουν ως τραγική ειρωνεία 
σαν ένα είδος κάθαρσης
τούτοι οι εκκολαπτόμενοι τραγικοί ήρωες,
όταν έρθουν κι εκείνοι ενώπιοι ενωπίω
με το αποκρουστικό πρόσωπο του Μινώταυρου
στους λαβυρίνθους του μέλλοντος

Μάνος Στεφανάκης 19-6-2014

Δούρειος Ίππος

photo:Mariano Villalba

"Δαναοί Αθηνά χαριστήριον"

                                                                                             Στον Λουκά

Ξέρω πως ένιωσες
Βαρύ φορτίο ο κόντρα ρόλος
Σένα σου έπρεπε στην απλωσιά των λιβαδιών
τον άνεμο να παραβγείς στο τρέξιμο
Στα καθαρά νερά του ποταμού τη δίψα σου να σβήσεις
Την ησυχία του πρωινού οι οπλές σου να χαλάσουν
Κι αν έπρεπε να μπεις στη δούλεψη του ανθρώπου
δαμασμένο
ας έκανες με το άροτρο τον κάμπο να καρπίσει
να πρασινίσει η γη
να κοκκινίσουν τα μάγουλα των παιδιών
να μερέψει η μάνα.
Ή έστω ας ήσουν ξύλινο αλογάκι σε παιδική χαρά
να 'ρχονται τα παιδιά των ανθρώπων να παίζουν μαζί σου
κι από πλάι σου να ξεμακραίνουν
μόνο με παρακάλια ή φοβέρες γονιών πολυάσχολων

Μα δε σου έλαχε αυτός ο κλήρος

Δώρο σε φτιάξαν του θανάτου
Έφερες στην κοιλιά σου το κακό
κι ας είχες μόλις γεννηθεί
κι ας προσπαθούσες μερόνυχτα να το αποβάλεις
κάτω από τα τείχη του κάστρου
Τη νύχτα της καταστροφής
ανάμεσα σε πτώματα διαμελισμένα
σε είδαν να τσουλάς πάνω στις ρόδες σου
ελαφρωμένο από το βάρος το ανθρώπινο,
με το χαλινάρι σου στο χέρι της Ερινύας
Κι ο κρότος που έκανε το ξύλινο κουφάρι σου
καθώς δοκίμαζε των βράχων την σκληράδα
μες τον αχό της μάχης χάθηκε.

Το ίδιο και η θυσία σου
Μπορεί να πέθανες μα έμεινε η ιδέα
Και μπήκε σε άλλα σχήματα, άλλες μορφές
με το ίδιο πάντοτε όνομα
Συνώνυμη του δόλου
Και κάπως έτσι επέζησες
απαλλαγμένο από τον όγκο σου
προκλητικό κι ασώματο
να δοκιμάζεις την εύπιστη απληστία του ανθρώπου
Και δεν χρειάζεται να γκρεμιστούν τείχη για να εισβάλεις,
(άλλωστε τείχη δεν υπάρχουν πια)
Της απάτης η μηχανή δουλεύει
με πένες και μικρόφωνα πληρωμένα
με λόγια και υποσχέσεις ψεύτικες
με οπτικές ίνες υψηλής ταχύτητας.
Ασύλληπτης. Αρκεί ένα κλικ

Κι από το βάθος των αιώνων μόνη ελπίδα
η φοβερή μαντεία της Κασσάνδρας
Σήμα κινδύνου για όποιον το λαμβάνει
τα λόγια του Λαοκόοντα
"Φοβού τους  Δαναούς και δώρα φέροντας",
που μόλις πια ακούγονται

Μάνος Στεφανάκης, Ηράκλειο 18-6-2014